Τρίτη, 15 Μαΐου 2012

Η κρίση στον χώρο του βιβλίου ή το αμετάδοτο μικρόβιο

Είναι μάλλον προφανές ότι ο όρος «οικονομική κρίση» χρησιμοποιήθηκε ως ευφημισμός για μια πτωχευμένη οικονομία στα πρόθυρα της στάσης πληρωμών. Η ουσιαστική κρίση κατέτρωγε τα σωθικά της χώρας εδώ και δεκαετίες. Ετσι και στον χώρο του βιβλίου η ανακύκλωση μεταχρονολογημένων επιταγών δεν ήταν παρά μια βραδυφλεγής βόμβα που ήταν γραφτό κάποια στιγμή να σκάσει στα χέρια των εκδοτών.  

H μεγάλη άνθιση των εκδοτικών οίκων μετά τη Μεταπολίτευση εγκυμονούσε εξ αρχής σοβαρούς κινδύνους καθώς ήταν όλοι τους εκ των πραγμάτων αναγκασμένοι να αρδεύονται από μια ατροφική (σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας) δεξαμενή αναγνωστών. Τα βαθύτερα αίτια – όπως και για έναν τεράστιο αριθμό ενδημικών προβλημάτων που πλήττουν την Ελλάδα – πρέπει να αναζητηθούν στον χώρο της παιδείας. 

Στο σύνολό του το εκπαιδευτικό σύστημα από το νηπιαγωγείο ως το πανεπιστήμιο αδυνατεί να δημιουργήσει νέους αναγνώστες. Το μικρόβιο της ανάγνωσης οι Ελληνες το παίρνουμε από το σπίτι μας ή δεν το παίρνουμε καθόλου. Εξ ου και όσο περνούν τα χρόνια και φεύγουν οι μεγαλύτερες γενιές αποψιλώνεται και το αναγνωστικό δυναμικό της χώρας. 

Η τρέχουσα κρίση απέδειξε ότι απόπειρα ορισμένων εκδοτικών οίκων να στηριχθούν στο πλασματικό αναγνωστικό κοινό ροζ γυναικείας (ως επί το πλείστον) λογοτεχνίας δεν δύναται να στεφθεί με επιτυχία. Μεγάλες αλυσίδες γιγαντωμένων βιβλιοπωλείων μετακύλησαν στους εκδότες το έλλειμμά τους, πραγματοποιώντας εδώ και κάποια χρόνια στάση πληρωμών. 


Η προβλεπόμενη αύξηση του ΦΠΑ του βιβλίου στο 16% θα δώσει το τελειωτικό πλήγμα σε έναν σκληρά δοκιμαζόμενο χώρο. Εναν χώρο που συγκεντρώνει γύρω του ένα πλήθος επαγγελματιών υψηλότατου επιπέδου – βγάζουμε από τα πιο όμορφα τυπογραφικά βιβλία στην Ευρώπη – που αγαπούν με πάθος το βιβλίο, στο οποίο έχουν αφιερώσει (με μεγάλες θυσίες) τη ζωή τους.  

Στη δε βιβλιοφιλική Γαλλία των εξήντα εκατομμυρίων τρέμουν την αναμενόμενη αύξηση του εν λόγω ΦΠΑ από το  5,5 στο 7%...

6 σχόλια:

librarian είπε...

Αυτό με τις επιταγές δεν το έχω καταλάβει η αλήθεια είναι.
Τα μεγάλα βιβλιοπωλεία πλήρωναν τους εκδοτικούς οίκους με ακάλυπτες επιταγές; Και γιατί οι εκδοτικοί οίκοι συνέχισαν να στέλνουν βιβλία τους σε βιβλιοπωλεία από τα οποία δεν έπαιρναν χρήματα; Πάντως γενικά δεν θεωρώ ότι οι Έλληνες δε διαβάζουν, δεν μπορώ να πιστέψω ότι τόσοι εκδοτικοί οίκοι δημιουργούνται και εκδίδουν ένα τόσο μεγάλο αριθμό βιβλίων επειδή απλά αγαπούν το βιβλίο...
Οι αριθμοί των πωλήσεων που έχουν φτάσει ορισμένα βιβλία είναι εντυπωσιακοί για τα δεδομένα αυτής της χώρας.
Πάντως, οφείλω να ομολογήσω κάτι που δεν είχα σκεφτεί ότι πράγματι το ελληνικό βιβλίο είναι το πιο όμορφο τυπογραφικά...
Έχουμε γούστο αλλά όχι οργάνωση;

Μύρων Κατσούνας είπε...

Αγαπητέ Λοξία,μέρος του προβλήματος είναι και το πανεπιστημιακό σύγγραμμα, με τις γνωστές υπερτιμολογήσεις.

Βιβή Γ. είπε...

Αλλά μην ξεχνάμε ότι και πολλοί εκδοτικοί οίκοι συνεχίζουν απτόητοι να στέλνουν, τα βιβλία τους ως καταναλωτικό προϊόν και τίποτα περισσότερο, να κάνει παρέα με τις μπριζόλες και τις ντοματούλες στα σουπερμάρκετ και βεβαίως αγκαλίτσα με τα ροζ βιβλία στα καλλυντικάδικα δεν ήταν μόνον τα κοινωνικά αισθηματικά...
Ευχαριστώ για την φιλοξενία.

Σπύρος Γιανναράς είπε...

Φίλε librarian, το γεγονός ότι ορισμένοι εκδοτικοί οίκοι ενέταξαν στη λογοτεχνία τα βίπερ και τα νόρα, που φτάνουν να πουλάνε 150.000 αντίτυπα δεν σημαίνει ότι το αναγνωστικό κοινό της χώρας είναι τέτοιο. Οι αναγνώστες αυτής της ροζ λογοτεχνίας δεν διαβάζουν τίποτε άλλο. Το σταθερό αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα που διαβάζει τουλάχιστον 10 βιβλία το χρόνο δεν ξεπερνάει τις 3.000 άτομα - ποσοστό εξαιρετικά μικρό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, ακόμα και σε σχέση με χώρες αντίστοιχου πληθυσμού. Τώρα ως προς τις επιταγές πολλοί εκδότες δεν δίνουν τα βιβλία τους στα βιβλιοπωλεία που δεν πληρώνουν ή που μεταχρονολογούν τις επιταγές τους, αλλά πια ελάχιστα είναι τα βιβλιοπωλεία που μπορούν να πληρώσουν και μένουν όλοι με τις επιταγές στο χέρι.
Τα βιβλία στα σούπερ μάρκετ είναι μια ύστατη προσπάθεια των εκδοτών να βρουν πελάτες. Είναι όμως πολύ συγκεκριμένοι οι εκδότες και το είδος των βιβλίων που βρίσκει κανείς σε αυτά και είναι άδικο να παίρνει η μπάλα τους πάντες. Δεν νομιζω να βρεις βιβλίο της Στιγμής ή της Νεφέλης στα σούπερμάρκετ.

Βιβή Γ. είπε...

Ούτε Πόλις βρίσκεις,ούτε Γκοβόστη,
ούτε Ροδακιό.Ευτυχώς και πολλούς ακόμα.Αλλά βρίσκεις Εστία.
Και δεν είναι κρίμα να βλέπω τα βιβλία πχ του Σαραμάγκου ή του Μακ Κάρθυ (Καστανιώτης) να χάνονται στον απρόσωπο χώρο ενός σουπερμάρκετ;
Μπορεί βέβαια εγώ να κάνω λάθος και να υπάρχει μισή έστω περίπτωση να δελεαστεί κάποιος και να φύγει από εκεί με ένα βιβλίο της προκοπής ή μπορεί τελικά αυτό να είναι ο μελλοντικός τρόπος διακίνησης των βιβλίων.
Επιτρέψτε μου να μην τον προτιμώ έστω κι αν φτάσω να αποδέχομαι την πρακτική του αυτή πλευρά.
Όμως πέστε μου,μπορείτε να φανταστείτε την ωραία σας και χαρισάμενη ζωή αγκαλιά με δυό μαρουλάκια,πολύ χρήσιμα δεν λέω,1/4σαλάμι αέρος και ολίγη φέτα;
Αλλά να σας πω κάτι και να μην σας κουράζω άλλο;Αυτό είναι το μικρότερο κακό,έτσι για να γκρινιάζουν τα μικρά μικρά βιβλιοπωλεία σαν το δικό μου,λίγο πριν βάλουν λουκέτο,ποιός νοιάζεται,στο κάτω κάτω.
Γύρω μας γίνονται ή δεν γίνονται τόσα άλλα πολύ πιο δραματικά,
πεθαίνει ο κόσμος από καρκίνο κι αυτοί εκεί,να συντηρήσουν την φαμπρικά τους.
Πάλι ευχαριστίες για την φιλοξενία.

Σπύρος Γιανναράς είπε...

Αγαπητή Βιβή Γ. όσον αφορά στη στήριξη των μικρών βιβλιοπωλείων έχετε όλα τα δίκια; Ποιος στήριξε τα μικρά και καλά πράγματα σε αυτή τη χώρα; Κοντεύω τα 40 και δεν το έχω δει. Και συνήθως τα καλύτερα πράγματα όπως και τα πιο όμορφα και εύοσμα λουλούδια στις γωνιές αναφύονται. Εδώ όπως λέτε δεν ενδιαφέρονται για τον κόσμο που λιμοκτονεί. Καλό κουράγιο και δύναμη σε ό,τι κάνετε.
Εγώ ευχαριστώ για την επίσκεψη