Παρασκευή, 21 Οκτωβρίου 2011

Σχόλιο ενός flaneur - σχεδόν προ εβδομάδος

Κάθε που παραλύουν οι όλες οι συγκοινωνίες δεν είμαστε λίγοι εκείνοι που το ρίχνουμε στον ποδαρόδρομο.

Οι ψυχολογικές αποστάσεις μειώνονται κι ανακαλούνται μνήμες από περιγραφές παλαιότερων που είχαν για ψωμοτύρι τους το καθημερινό ποδαράτο ανεβοκατέβασμα από την Κυψέλη μέχρι τη Νέα Σμύρνη ή ακόμα και το Φάληρο. Το αυτοκίνητο μείωσε μεν τις χιλιομετρικές, αλλά αύξησε τις ψυχολογικές αποστάσεις σε σημείο που το περπάτημα μέχρι το περίπτερο είχε φτάσει να φαίνεται βουνό.


Τριγυρίζοντας κανείς με τα πόδια μέσα στην πόλη παρατηρεί περισσότερα απ’ ότι εποχούμενος, καθότι κάθε άλλη πλην της ορθίας στάσης μάλλον ευνοεί το βύθισμα στις σκέψεις. Το θέαμα ωστόσο που παρουσιάζει τόσο η πόλη, αλλά ακόμα περισσότερο οι εξοργισμένοι πολίτες σε βάζει οπωσδήποτε σε σκέψεις. Διασχίζοντας σε μια από τις πρόσφατες μέρες συγκοινωνιακής παράλυσης το κέντρο της Αθήνας υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας – σε διάστημα λιγότερο της μιας ώρας – τριών έντονων διαπληκτισμών που μετά το άγριο ξεφόρτωμα της μαζεμένης οργής εξελίχθηκαν σε άγρια κλωτσοπατινάδα.

Αυτό το κατάντημα, η αδυναμία του Νεοέλληνα να ελέγξει το ζωώδες θυμικό του με αποτέλεσμα να ξεσπάει με κάθε αδικαιολόγητη αφορμή τον δικαιολογημένο θυμό του, σχετίζεται άμεσα με τον σταδιακό εξευτελισμό ορισμένων λέξεων, δηλωτικών ενός ήθους.

Πολύ πριν αδειάσουν οι τσέπες μας είχαν αδειάσει οι λέξεις μας.

Ολες οι βαρύγδουπες λέξεις στις οποίες στηρίζαμε την παραπαίουσα αίσθηση συλλογικότητας. Δύσκολα εργαζόμενος στον αχανή ή ασαφή χώρο του «Πολιτισμού» μπορεί να μην είχε αντιληφθεί εδώ και χρόνια την κενότητα αυτής της λέξης, που συνεχίζαμε να καρφιτσώνουμε σε κάθε λογής πέτο ως παράσημο. (Το πιο παρωχημένο – όχι τυχαία – σήμερα σύμβολο). Οι εκφράσεις «πολιτικός», «νομικός», «τηλεοπτικός», «αθλητικός», και πάει λέγοντας «πολιτισμός» κυκλοφορούσαν από στόμα σε στόμα έχοντας απεκδυθεί κάθε περιεχόμενο.

Η ιστορία βέβαια διδάσκει ότι κανείς δεν παίζει με το περιεχόμενο των λέξεων, δηλαδή με την νοηματοδότηση της ζωής, ατιμωρητί.

Οταν ευτελίζεται συστηματικά η έννοια του πολίτη, της πόλης και του πολιτισμού, όταν δηλαδή ακυρώνεται, όπως επεσήμανε στο εξαιρετικό του άρθρο «Μάχες» ο Ευγένιος Αρανίτσης, κάθε εθνική αφήγηση ή όραμα που μπορεί να συγκροτήσει κοινωνικούς δεσμούς, μετατρεπόμαστε σαν από το ραβδάκι της Κίρκης σε ζώα έτοιμα να αλληλοσπαραχθούν. Και η πόλη στην οποία ζούμε σε αβίωτη ζούγκλα.

3 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Ένα από τα ωραιότερα άρθρα σου.
Ευχαριστούμε

Μύρων Κατσούνας είπε...

Αγαπητέ Λοξία, καλό φθινόπωρο.
Όσο για το άρθρο σου, βοήθα καλέ μου, μη φαγωθούμε μεταξύ μας, όπως στιχουργούσε κάποτε προφητικά ο Μύρης.

τουπίκλην λοξίας είπε...

Ευχαριστώ πολύ. Καλή δύναμη.