Δευτέρα, 10 Οκτωβρίου 2011

«Ενας χωρισμός» του Ασγκάρ Φαχραντί

Ο καλλιτέχνης δεν διαθέτει οπωσδήποτε ιδιαίτερες ευαισθησίες, ούτε υποχρεωτικά έκτακτη οξυδέρκεια στην αντίληψη των γεγονότων. Ακριβώς επειδή διαχειρίζεται κοινά ανθρώπινα γνωρίσματα γίνεται αντιληπτός από το κοινό του.

Αυτό που όμως τον διαφοροποιεί από τους συνανθρώπους του είναι η βαθιά γνώση της τέχνης του. Του βέλτιστου δηλαδή τρόπου διαπλοκής μιας φόρμας κι ενός περιεχομένου, ώστε το αποτέλεσμα να έχει τη δύναμη να πλουτίζει τον άνθρωπο γοητεύοντάς τον.

Τέτοια νομίζω περίπτωση είναι και ο Ιρανός σκηνοθέτης της ταινίας «Ενας χωρισμός», Ασγκάρ Φαχραντί.


Παίρνοντας ως έναυσμα τη δραματική εξέλιξη του προσωρινού χωρισμού ενός ζευγαριού Ιρανών σε μόνιμο, ο Φαχραντί υφαίνει μια αριστοτεχνική ταινία χαρακτήρων οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με οριακές καταστάσεις. Χαρακτηριστικό του μεγάλου καλλιτέχνη είναι ότι πατάει στο στέρεο έδαφος παραμόνιμων καταστάσεων που απορρέουν από την αΐδια ανθρώπινη φύση: την αρρώστια, την ανέχεια και την (θρησκευτική) προκατάληψη. Η ρίζα του έργου μπορεί να ανιχνευθεί στον Ρακίνα και τον Κορνέιγ, περνώντας από τον Σαίξπηρ και φτάνοντας μέχρι τους αρχαίους τραγωδούς.

Αυτό που διαφοροποιεί τον «Χωρισμό» από τα παραπάνω κλασικά έργα είναι η κοινωνική τάξη των δοκιμαζόμενων χαρακτήρων. Το υπό χωρισμό ζευγάρι και το δοκιμαζόμενο από την φτώχεια αντίπαλο ζεύγος της γυναίκας που αναλαμβάνει την περιποίηση της οικίας και του χτυπημένου από άνοια πατέρα του υπό διάζευξη άνδρα, έρχεται αντιμέτωπο με αντίστοιχα διλήμματα με εκείνα που θέτει η μοίρα στη Βερενίκη, στον Αμλετ ή στην Ιφιγένεια. Ο ήρωας δεν επέλεξε την βαριά αρρώστια του πατέρα του, αλλά του έλαχε όπως στον Αμλετ ο φόνος του δικού του, δυο γεγονότα που αποτελούν τη θρυαλλίδα των αντίστοιχων έργων.

Μέσα από τον τρόπο αντιμετώπισης των απόλυτων διλημμάτων που επιβάλλουν οι ανεξέλεγκτες καταστάσεις διαφαίνεται ο τρόπος με τον οποίο ο καθένας ιεραρχεί τις προτεραιότητες του.

Τραγικός είναι εν τέλη ο αδήριτος τρόπος με τον οποίο η ίδια η ζωή επιβάλλει την ιεράρχηση των αναγκών: του χρήματος, του χρέους της αγάπης, της ιδεολογικής προκατάληψης ή των απαιτήσεων του εγώ.

Η στάση μας αποκαλύπτει την ανθρωπιά μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: