Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2011

Η προσοδοφόρα πρόκληση του θεατή και η ευεργετική πρόκληση του εαυτού

«Η περίοδος της κρίσης επιβάλλει δύο συνεντεύξεις τύπου την ίδια στιγμή», τόνισε στους δημοσιογράφους ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη Αγγελος Δεληβοριάς, αναφερόμενος στην εικαστική έκθεση του Βρετανού Ντάμιεν Χιρστ και στην έκθεση ζωγραφικής του Αγήνορα Αστεριάδη ενόψει των εγκαινίων τους στο παράρτημα της οδού Πειραιώς. «Πρόκειται για δύο εικαστικά γεγονότα που αλληλοσυγκρούονται ή αλληλοσυμπληρώνονται», συμπλήρωσε, για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις.


Από την αναγκαστική, όμως, γειτνίαση προέκυψαν πολύτιμες διαπιστώσεις: Αφενός, ότι η διαδοχική θέαση των δύο εκθέσεων δύναται να προβληματίσει γόνιμα τον θεατή, αναγκάζοντάς τον να αναζητήσει τις βαθύτερες πνευματικές αιτίες της σύγχρονης κρίσης. Και αφετέρου, ότι το μεγάλο εικαστικό γεγονός μέσα από το οποίο αποκαλύπτεται το εύρος και το βάθος ενός σπουδαίου καλλιτέχνη είναι η έκθεση Αστεριάδη και επ’ ουδενί η ρηχή, εγκεφαλική, ήδη σχεδόν παρωχημένη, έκθεση του Χιρστ. Του «τρομερού παιδιού» της ομάδας των Young British Artists που κυριάρχησε στο εικαστικό στερέωμα της δεκαετίας του ’90, παρουσιάζοντας κομμένα κεφάλια αγελάδας σε αποσύνθεση.

Ο θεατής έχει την ευκαιρία να αντιπαραβάλει τα έργα ενός ζωγράφου που εργάστηκε σε μια μη αποϊεροποιημένη εποχή κατά την οποία η τέχνη λειτουργούσε ακόμα με τους δικούς της αρχέγονους όρους ως μια διαρκής αναζήτηση νοήματος, με τα έργα ενός «καλλιτέχνη» που πασχίζει μέσω του εντυπωσιασμού να κατοχυρώσει μια προσοδοφόρα θέση στην αγορά έργων τέχνης. Σε μια αγορά που λειτουργεί με τους όρους και τους σκοπούς της αγοράς του χρηματιστηρίου ή της διαφήμισης.


Η έκθεση Αστεριάδη παρουσιάζει το έργο ενός ζωγράφου που πάλεψε να κατακτήσει μια προσωπική γραφή, δοκιμάζοντας με υψηλού επιπέδου αποτελέσματα τον εαυτό του σε διαφορετικές τεχνικές και είδη, όπως στη ζωγραφική, στη χαρακτική, στην αγιογραφία, στη διακοσμητική. Σταθερή του μέριμνα αποτελούσε το πάντρεμα των αναζητήσεων του μοντερνισμού των αρχών του 20ού αι., ιδιαίτερα των ζωγράφων του Παρισιού με τη βυζαντινή και λαϊκή μας παράδοση.

Ο Χιρστ δημιούργησε μια σειρά «έργων» τα οποία βασίζονται στη φαιδρή παραδοχή, ότι στόχος της θρησκείας και της επιστήμης είναι η αθανασία του ανθρώπου, παρουσιάζοντας το Ευαγγέλιο του Χριστιανισμού ως χάπι για την αθανασία.

1 σχόλιο:

Johnny Panic είπε...

Η σύγκριση είναι πράγματι ιδιαίτερα εύγλωττη.Έργα τέχνης που επενδύουν και εξαντλούνται στο σοκ(ΑΝ σοκάρεται κανείς με κεφάλια αγελάδων κλπ),δεν έχουν κατά τη γνώμη μου μεγάλα περιθώρια επιβίωσης.Εγώ αναγνωρίζω στον Χερστ μια κάποια εκφραστική δύναμη(η εγχάραξη στο μυαλό μου του "καρχαρία στη φορμόλη" φαντάζει οριστική),αλλά στην ουσία είναι τόσο πρόδηλα κι εύκολα προκλητικός,που τελικά ούτε να προκαλέσει καταφέρνει.Νομίζω πως η διασημότητα και η ιλιγγιώδης άνοδός του στην αγορά της τέχνης καταδεικνύει περίτρανα την εντυπωσιοθηρία της εποχής.Ο σύγχρονος θεατής έχει εθιστεί στη βιαιότητα των εικόνων,αλλά το αντίδοτο που προσφέρεται είναι εικόνες εξίσου ή και περισσότερο βίαιες,σε παγερά διανοουμενίστικη συσκευασία,που τελικά εδραιώνουν την απάθεια.Περισσότερη φρίκη,παρακαλώ! Είναι τόσο διασκεδαστικά όλα αυτά!