Τετάρτη, 19 Ιανουαρίου 2011

Το αξίωμα ως χρέος και ως άχθος στον «Λόγο του Βασιλιά»




Oι καλές ερμηνείες και η ευφυής σκηνοθεσία – απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δημιουργία κινηματογραφικού έργου τέχνης- από μόνες τους δεν αρκούν. Ολοι μας έχουμε δει συναρπαστικούς ηθοποιούς, που δεν κατορθώνουν να αντισταθμίσουν ανύπαρκτο ένα σενάριο, μια μέτρια σκηνοθεσία, ή αντίθετα, εμπνευσμένο σκηνοθετικό βλέμμα, που δεν μπορεί να μας κάνει να ξεχάσουμε ότι κατοπτεύει το κενό.


Η ειδοποιός διαφορά, η οποία από ένα επίπεδο καλλιτεχνικής παραγωγής και πάνω, καθιστά μια ταινία εξαιρετική, προκύπτει από την θέαση της πραγματικότητας που προτείνει στον θεατή. Οπως σε όλα τα μεγάλα έργα τέχνης ο γόνιμος τρόπος με τον οποίο προσεγγίζεται ή φωτίζεται η ζωή προσφέρεται για πολλές αναγνώσεις και ερμηνείες. Επιτρέπει δηλαδή σε διαφορετικούς ανθρώπους να συντονιστούν σε ένα εντελώς διαφορετικό, αλλά προσωπικό επίπεδο με το έργο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ταινία «Ο λόγος του βασιλιά» του Τομ Χούπερ με τις καθηλωτικές ερμηνείες Κόλιν Φερθ και Τζέφρι Ρας.

Ο τρόπος με τον οποίο τοποθετούνται οι δύο διάδοχοι έναντι του θρόνου στον «Λόγο του βασιλιά» αντικατοπτρίζει, σε μια πιθανή ανάγνωση, δύο αντιθετικές εκφάνσεις της ελευθερίας. Ο μεγάλος αδελφός που αποποιείται του θρόνου θέλοντας να ζήσει αδέσμευτος από το άχθος των τυπικών υποχρεώσεων που επιβάλλει το βασιλικό αξίωμα, ενσαρκώνει το ιδεώδες της ατομικής ελευθερίας, της μέγιστης, δυνατής απόλαυσης της ζωής πέρα από κάθε περιορισμό.

Ο δεύτερος, ο οποίος αναλαμβάνει το πατροπαράδοτο χρέος έναντι του συνόλου ενσαρκώνει ένα άλλο είδος ελευθερίας, η οποία προκύπτει από την υπέρβαση, μέσω της υποταγής, στον δυσβάσταχτο κανόνα. Ο μεν ένας επιλέγει να καρπωθεί, στο όνομα της ατομικής του ελευθερίας, όλα τα (κέκτημενα κατ΄αυτόν) προνόμια που του έλαχαν (περιουσία, κύρος κλπ) χωρίς να νιώθει υπόχρεος έναντι κανενός. Ο άλλος, απελευθερώνεται, βρίσκει τον εαυτό του παλεύοντας να ανταποκριθεί στις ουσιαστικές υποχρεώσεις που αναγνωρίζει στα τυχερά που του επιφύλαξε η ειμαρμένη.

Δυο όψεις της ελευθερίας με τις οποίες ερχόμαστε όλοι αντιμέτωποι, έχοντας π.χ. να διαχειριστούμε από ένα κληρονομημένο όνομα ή μια καπαρωμένη θέση μέχρι μια αξιοσέβαστη περιουσία. Η εγωτική θεώρηση της ελευθερίας, δεν μας καθιστά μόνο σκλάβους του εαυτού μας, αλλά μας αποκόβει, όπως τον έκπτωτο βασιλιά, από τον κόσμο.

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Παρακολουθήσαμε χθες την ταινία : έχεις δίκιο για τους διαδόχους, η ίδια πάντως έμεινα στους φίλους. Στη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στους απογυμνωμένους από τίτλους και (όχι, άκοπα) εγωϊσμούς Μπέρτυ και Λάϊονελ. Γιατί στ'αλήθεια, πότε παύει να τραυλίζει η καρδιά, δηλ. να φοβάται λέω, αν όχι μπροστά σε φίλο αληθινό;

Σοφία