Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου 2010

Για τη διαφήμιση και πάλι...


Κατάπληξη και τρόμο στις μεγάλες διαφημιστικές εταιρίες Γαλλίας και Γερμανίας προκαλούν σύμφωνα με την «Figaro» τα αποτελέσματα έρευνας σχετικά με τη χρησιμότητα της διαφήμισης (με κυρίαρχη την τηλεοπτική) που διεξήγαγε η εταιρία σφυγμομέτρησης Nielsen. Για πρώτη λοιπόν φορά η Παγκόσμια Ομοσπονδία Διαφημιζόμενων ανέθεσε στη Nielsen τη διεξαγωγή έρευνας σε 25.500 καταναλωτές από 50 χώρες, σχετικά με τη σημασία που αποδίδουν στο διαφημιστικό μήνυμα. Στη λατινική και στη βόρεια Αμερική, στη Μέση Ανατολή, στην Ασία και στην Ανατολική Ευρώπη το ποσοστό όσων αναγνωρίζουν την αξία και τη σημασία (κυρίως οικονομική) της διαφήμισης κυμαίνεται στο 60 με 70%. Ομως στη Δυτική Ευρώπη και κυρίως στη Γερμανία και στη Γαλλία, όπου ο ένας στους δύο πολίτες (πελάτες) αντιμετωπίζουν θετικά τη διαφήμιση, το ποσοστό εκείνων που ενοχλούνται από τον βομβαρδισμό διαφημιστικών μηνυμάτων αγγίζει το 37% και το 35% αντίστοιχα. Ποσοστό αρκούντως ικανό να προκαλέσει πανικό στις τάξεις των πολυεθνικών και των διαφημιστικών εταιριών. Ωστόσο μια λογική (ή άλλης λογικής, αντίθετη από την ανησυχητικά μονότροπη του κέρδους) αντιμετώπιση των αποτελεσμάτων θα έπρεπε να βυθίζει στον τρόμο και στην απελπισία τον όποιο εχέφρονα νου, για τους ακριβώς αντίθετους λόγους.
Διότι η εποχή (αν υπήρξε ποτέ τέτοια) που η διαφήμιση αρκείτο στο να υποδαυλίζει τον υγιή οικονομικό ανταγωνισμό συντελώντας στη μείωση των τιμών των προϊόντων, όπως έσπευσαν να δηλώσουν άμα τη δημοσίευση της έρευνας, τα στελέχη των διαφημιστικών, έχει παρέλθει προ πολλού. Διότι κι εδώ έγκειται το τερατώδες και εφιαλτικό της διαφήμισης, η ίδια και η αδάμαστη μηχανή του ακόρεστου κέδρους που την κινεί, αποτελεί κατ’ ουσίαν τον τελειότερο μηχανισμό μαζικής πλύσης εγκεφάλου ο οποίος διαμορφώνει έναν ενιαίο, ομογενοποιημένο, νεοβάρβαρο πολιτισμό της αέναης κατανάλωσης ως αυτοσκοπού. Το μεγάλο «παυσίλυπο» όπλο για την αντιμετώπιση της μοναξιάς και της κατάθλιψης του περιχαρακωμένου ανθρώπου, δημιούργημα της φαντασιώδους ατομικής αντίληψης ευτυχισμένου βίου που η ίδια εγκαθίδρυσε.

Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 2010

Ποίηση και διαφήμιση...


Δεν είναι η τηλεόραση αμοραλιστική. Η διαφήμιση – ως κατεξοχήν μηχανισμός ολοκληρωτικής προπαγάνδας – είναι εκείνη που στο όνομα της προώθησης συγκεκριμένου προϊόντος δεν ορρωδεί προ ουδενός. Κι επειδή η διαφήμιση μετατράπηκε από υπηρέτη σε δυνάστη της τηλεόρασης, την οποία χρησιμοποιεί ως μέσο για το ξέπλυμα εγκεφάλων και την παραγωγή ζεστού χρήματος, ό,τι βγαίνει στο γυαλί υφίσταται –συνήθως- ανεπανόρθωτη βλάβη: συρρικνώνεται και ομογενοποιείται ώστε να ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που το διαφημιστικό μήνυμα έχει επιβάλει στην τηλεόραση. Το πιο πρόσφατο θύμα της διαφήμισης, είναι απ’ ότι φαίνεται, ούτε λίγο, ούτε πολύ, η ίδια η ποίηση. Σύμφωνα με άρθρο του «Guardian» όλο και περισσότερες εταιρίες αναζητούν στην «ποίηση» το νέο μέσο για την βέλτιστη διάθεση των προϊόντων τους. Αφορμώμενος από τη ρήση του ποιητή Ρόμπερτ Γκρέιβς πως «δεν υπάρχουν χρήματα στην ποίηση, αλλά ούτε ποίηση στο χρήμα», ο συντάκτης του άρθρου παρατηρεί ότι η ποίηση ήταν για αιώνες ταυτισμένη με τη ανέχεια, αλλά σήμερα, χάρη στη διαφήμιση, μπορεί να αποτελέσει πηγή κέρδους για τον σύγχρονο περιστασιακό τεχνίτη του λόγου. Πολύ χειρότερο, κι αφάνταστα πιο αποκαρδιωτικό και αξιολύπητο από το γεγονός ότι μέχρι και τα McDonald’s έβαλαν «ποίηση» (δηλαδή ηλίθια τραγουδάκια με ρίμα) στις διαφημίσεις τους, ποντάροντας στην «συναισθηματική της γοητεία», είναι η αντίληψη για την ύψιστη αυτή μορφή λόγου την οποία φαίνεται να ενστερνίζεται μέχρι και ο αρθρογράφος του αφυούς άρθρου. Η «ποίηση» ταυτίζεται με τη ομοιοκαταληξία στη χειρότερη εκδοχή της: τα παιδαριώδη ομοιοκατάληκτα τραγουδάκια. Ο δε «ποιητής» δεν είναι παρά ένας λεξιγνώστης, που απλώς έχει μπει στον κόπο να καταπιεί το λεξικό (στα αγγλογαλλικά υπάρχουν και λεξικά ομοιοκαταληξίας), ένας γοργογράφος λεξιπλόκος που ξεπετάει ένα ποιηματάκι στην καθισιά του. Η ποίηση, ένα περιστασιακό χόμπι για αργόσχολους, που ενδέχεται να αποφέρει εκτός από δόξα και χρήμα...
Δεν είναι η τηλεόραση αμοραλιστική είναι η διαφήμιση ένας δολοφονικός Μίδας.