Παρασκευή, 20 Αυγούστου 2010

Αλεξάνδρα Μωρέτη

Μια αρχοντική γυναίκα και σπουδαία μορφή της προπολεμικής γενιάς αρχιτεκτόνων η Αλεξάνδρα Μωρέτη απεβίωσε πριν από λίγες μέρες (στις 11 Αυγούστου) στην Φιλοθέη, σε ηλικία 98 ετών.


«Η Αλεξάνδρα Μωρέτη ανήκε στην ηρωϊκή προπολεμική γενιά που αγωνίστηκε για την τιμή της Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής», σημειώνει ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη και στενός της φίλος, Αγγελος Δεληβοριάς. «Σφυρηλατημένη με βιώματα πολύ πιο επώδυνα απ' όσα μας επιφυλάσσει η εποχή μας, η φαινομενικά εύθραυστη αυτή γυναίκα υπερασπίστηκε, με γενναιότητα και αυτοθυσία, αξίες οι οποίες έχουν πλέον υποτιμηθεί. Με το ήθος, την ακεραιότητα και την ομορφιά της, την αντοχή, την αγωνιστικότητα που διέθετε και την προσήλωσή της σε σκοπούς ιερούς, συγκαταλέγεται σε μια σπάνια κατηγορία ανθρώπων που εκλείπουν».

Η Αλεξάνδρα Πασχαλίδου Μωρέτη γεννημένη το 1912 στην Κωνσταντινούπολη, γόνος οικογένειας αρχιτεκτόνων και ζωγράφων, όπως ο Κώτσος, ο Αλέκος και η Δέσποινα Παπά, ήταν η έβδομη κατά σειρά γυναίκα που αποφοίτησε από την Αρχιτεκτονική σχολή το 1936. Υπήρξε, μαζί με τον σύζυγό της μαθήτρια του Δημήτρη Πικιώνη, υπό την επίβλεψη του οποίου μελέτησαν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Η αποτύπωση αρχοντικών και λαϊκών σπιτιών 18ου και 19ου αιώνα της Κοζάνης, της Σιάτιστας της Βέροιας, του Πηλίου, της Μυκόνου, της Υδρας καθώς και κατόπιν της δυτικής και βορειοδυτικής Μακεδονίας, της Ηπείρου της Θεσσαλίας και των Ιωαννίνων συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα έργα τους. Υπήρξε επίσης μέλος μαζί με τον άνδρα της του συλλόγου «Ελληνική Λαϊκή Τέχνη» για την διατήρηση της παράδοσης και την εξέλιξη της λαογραφική μελέτης, στον οποίο μετείχαν σημαίνουσες προσωπικότητες της εποχής, όπως η Ναταλία Παύλου Μελά, η Αγγλική Χατζημιχάλη, ο Φίλιππος Δραγούμης και ο Γιώργος Γιαννουλλέλης.

Σε νεότατη ηλικία, στα 26 της χρόνια εκπροσωπεί το 1938 την Ελλάδα στη διεθνή έκθεση του Βερολίνου. Από το 1937 και για 32 χρόνια οργάνωνει - πάντα μαζί με τον σύζυγό της με τον οποίο αποτελούσε ένα από τα εμβληματικά ζευγάρια αρχιτεκτόνων της νεότερης αρχιτεκτονικής - 135 ελληνικά Περίπτερα σε 21 κράτη και 40 πόλεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Το 1939 βραβεύθηκε από τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης για τον σχεδιασμό και την επιμέλεια του ελληνικού περιπτέρου στην διεθνή έκθεση.

Ενδεικτικό στοιχείο της οξυδέρκειας και ανοιχτοσύνης του ζεύγους αποτελεί η απόφασή τους να διακοσμήσουν, παρά τις έντονες πολιτικές κυρίως αντιδράσεις της εποχής, το εν λόγω περίπτερο με έναν πίνακα του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, σε μια προσπάθεια να προβάλλουν ό,τι καλύτερο είχε να επιδείξει η σύγχρονη ελληνική τέχνη. Με το ίδιο σκεπτικό διακόσμησαν και άλλα ελληνικά περίπτερα σε διεθνείς εκθέσεις με έργα Ελλήνων καλλιτεχνών που εν συνεχεία σφράγισαν «της τέχνης τους την περιοχή», όπως: του Σπύρου Βασιλείου, του Γεράσιμου Στέρη, της Βούλας Παπαϊωάνου, του Δημήτρη Χατισιάδη, του Σπύρου Μελετζή, της Μαρίας Χρουσάκη κ.α. Παρήγαγε πλούσιο ζωγραφικό έργο και ασχολήθηκε με την γλυπτική σε πηλό και ορείχαλκο. Διατέλεσε αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: