Πέμπτη, 29 Απριλίου 2010

Η ανεκτίμητη αξία της τέχνης

Το ψιθυριστό ξέσπασμα στο αυτί του διπλανού, η οργίλη αντίδραση του απηυδισμένου κόσμου στην προπετή ραθυμία και στη δεικτική ειρωνεία των υπαλλήλων στο ΙΚΑ Καλλιθέας, το ψιθυριστό «άι σιχτίρι» που χθες το πρωί έγινε ευχή για την επίσπευση των καρατομήσεων στο δημόσιο, έμοιαζε με εικόνα από το εγγύς βίαιο μέλλον.


Λίγο αργότερα πέφτω πάνω στην παρακάτω φράση του Τόμας Μαν από τον «Δόκτωρ Φάουστους» (εκδ. Πόλις) η οποία υπερβαίνει τα άμεσα συμφραζόμενα του μυθιστορήματος, τα συμφραζόμενα του τότε ιστορικού πλαισίου, αποκαλύπτοντας σήμερα στα μάτια μας τη διαχρονικότητά της: «και άλλα έθνη γνώρισαν τη δυστυχία να επιθυμούν την ήττα του κράτους τους για χάρη του δικού τους και του γενικότερου μέλλοντος». Τότε αντιλαμβάνομαι πόσο ζωτικής σημασίας είναι όχι μόνο για την εξέλιξη κάθε ατομικής ύπαρξης, αλλά και ολόκληρων κοινωνιών η αέναη συνομιλία με τα μεγάλα έργα τέχνης του ανθρώπινου πολιτισμού.

Αυτό που ονομάζουμε «διαχρονικότητα του έργου τέχνης» δεν αφορά απλώς την περιστασιακή απόλαυση που μπορούν να μας προσφέρουν παλιότερα έργα τα οποία δεν συμβαδίζουν με τον προεξάρχοντα αισθητικό κανόνα της εποχής. Αλλά το γεγονός ότι δύνανται να λειτουργήσουν ως βοηθητικά εργαλεία για την ξεκάθαρη ανάγνωση του εκάστοτε παρόντος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το μυθιστόρημα, που μας βοηθάει να συλλάβουμε σε όλο τους το εύρος τους δυο παγκόσμιους πολέμους, τους πρόσφατους στη Γιουγκοσλαβία και στο Ιράκ, την 11η Σεπτεμβρίου, τις κοινωνικές μεταβολές των ευρωπαϊκών κοινωνιών, τους νέους ανθρωπολογικούς τύπους που ενέσκηψαν στο ιστορικό προσκήνιο. Το μυθιστόρημα που έχει προ πολλού ψυχανεμιστεί και που θα συνεχίζει να καθαρίζει το βλέμμα με το οποίο αντικρίζουμε την κοινωνική και οικονομική κρίση της χώρας μας.

Γι’ αυτό και η ανέμελη καλλιέργεια ή συντήρηση, τόσα χρόνια, της άποψης ότι η τέχνη είναι μια πολυτέλεια των χορτασμένων ή κάποιων δαχτυλοδειχτούμενων εκκεντρικών σε μια εποχή που διψάει για τεχνοκράτες, δεν είναι απλώς επικίνδυνη, αλλά σχεδόν εγκληματική.

2 σχόλια:

tosio morphy είπε...

αλλο η τεχνη του κασκολ και του lifestyle και αλλο η καταξιωμενη στον χρονο τεχνη , αγαπητη αραδα.

τουπίκλην λοξίας είπε...

Μα βέβαια. αλλά καλλιεργείς ό,τι έχεις για να φυτρώσει κάποτε το έκτακτο...