Τετάρτη, 31 Μαρτίου 2010

Για την έκθεση Τσαρούχη στο Μπενάκη (19/12/2009 - 14/03/2010)


Η πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Τσαρούχη στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα μείζονα καλλιτεχνικά γεγονότα της χρονιάς.
Περιδιαβαίνοντας, ωστόσο, ολίγον κοπαδιαστά την τεράστια αναδρομική έκθεση των 680 έργων και όντας – άθελά μου – ωτακουστής ευφάνταστων σχολίων από τα πέριξ, άρχισα να αναρωτιέμαι τι ακριβώς ζητάμε ως θεατές και μαζί με μας οι διοργανωτές από αυτό το καλλιτεχνικό γεγονός.

Για τον Τσαρούχη, έναν καλλιτέχνη ορόσημο μιας παρελθούσας αν και τόσο κοντινής εποχής, η ζωγραφική ήταν μια διαρκής αναζήτηση : «Από μικρό παιδί ήθελα να μάθω τι είναι η ζωγραφική που τόσο με τραβούσε. Πώς γίνεται, και πώς τη μαθαίνει κανείς». Για τους θεατές που σχολίαζαν, χορεύοντας «πολλά βαρύ» ζεϊμπέκικο μπροστά στον ομώνυμο πίνακα ή χωράτευαν με τις ανατομικές λεπτομέρειες των εικονιζόμενων μοντέλων και τη σεξουαλική ζωή του ζωγράφου, σημασία δεν είχε προφανώς η «έκθεση», αλλά το ότι επρόκειτο για κάτι «μεγάλο», για ένα event που δεν πρέπει κανείς να χάσει.


Πολύ φοβάμαι όμως – κι ας με συγχωρέσουν αν τους αδικώ - ότι οι ίδιοι οι διοργανωτές έδωσαν έμφαση στο ευμεγέθες της αναδρομικής έκθεσης, στη μοναδικότητα δηλαδή του γεγονότος σε βάρος της μοναδικότητας του έργου. Η αναδρομική, οιονεί εξαντλητική, έκθεση δεν έκανε νομίζω καλό στο μεγάλο ζωγράφο. Η παρουσίαση εντελώς πρωτόλειων κι αδέξιων έργων από τα μικράτα του όχι μόνο δεν προσθέτει κάτι στην συνολική εικόνα που έχει κανείς για το έργο του, αλλά μας απομακρύνει από το βαθύτερο πνεύμα του Τσαρούχη, παρουσιάζοντάς τον ως (άλλο ένα) παιδί θαύμα.

Η θεώρηση αυτή συρρικνώνει την τέχνη στην επιφοίτηση (ταλέντο). Μια δωρεά που στιγματίζει τον αποδέκτη της, τοποθετώντας τον απέναντι, αν όχι στο περιθώριο της κοινωνίας όπου σπαταλάει τη ζωή του «παίζοντας» σαν τον μάγο της φυλής με αυτό το «ταλέντο». Η ιδρυτική αγωνία και η βαθιά πνευματική αναζήτηση του δημιουργού, εν προκειμένω του Τσαρούχη, πάει περίπατο. Το μόνο που απομένει να μοιραστούμε είναι το υπερθέαμα ως κυριακάτικο περίπατο.

4 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Χριστός ανέστη, Σπύρο!

Ενώ σκεφτόμουν πολύ να επισκεφθώ την έκθεση, κάτι με κρατούσε : προφανώς αυτό που περιγράφεις ως αίσθηση event...

Πάντως νομίζω πως δεν είναι λίγες οι φορές που οι δημιουργοί θέτουν οι ίδιοι τον εαυτό τους απέναντι ή στο περιθώριο της κοινωνίας, ως εκλεκτοί, υποκύπτοντας στον αρχετυπικό πειρασμό να εξουσιάσουν λόγω και έργω τους υπολοίπους ανθρώπους.

Με την ευχή να φεγγοβολά εντός μας η Ανάσταση Του,

Σοφία

τουπίκλην λοξίας είπε...

Αληθώς Ανέστη Σοφία. Αυτό βέβαια δεν ίσχυε επουδενί στην περίπτωση του Τσαρούχη, ο οποίος ήταν πάνω από όλα δοσμένος στην τέχνη του. Το θέμα είναι τι κάνουν οι επόμενοι με το έργο που αφήνει κανείς πίσω του.

Ανώνυμος είπε...

Please see! Money as debt

http://www.youtube.com/watch?v=vVkFb26u9g8

ZEITGEIST: ADDENDUM

http://www.zeitgeistmovie.com/

project camelot magnetic motor

http://www.youtube.com/watch?v=hkgyY47duCM

Importante please pass forward

Odysseas είπε...

Το μεγάλο ερώτημα είναι άραγε, ποιός, περιμένει, τι, από την τέχνη.
Να μην μιλήσουμε για το τι είναι τέχνη και τι εκφράζει στο σύγχρονο δυτικό κόσμο, αλλά να αναφερθούμε σ' ένα κοινό, όπου τεχνειέντως ή μη, κρατιέται μακριά από κάθε τι που έχει αναφορά σ΄αυτόν το μετασχηματισμό του πνεύματος, της ζωής, σε ύλη.
Έτσι λοιπόν, μια ευκαιρία για να βρεθείς ως θεατής, σε ένα άλλο κόσμο και να δείς μέσα από άλλη οπτική γωνία, όσα πράγματα περνούν καθημερινά απ' τη ζωή σου κι' ούτε τ' αντιλαμβάνεσαι, αποδυναμώνεται και υποβιβάζεται στό χώρο ενός γεγονότος -event.