Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 2010

Ποίηση και διαφήμιση...


Δεν είναι η τηλεόραση αμοραλιστική. Η διαφήμιση – ως κατεξοχήν μηχανισμός ολοκληρωτικής προπαγάνδας – είναι εκείνη που στο όνομα της προώθησης συγκεκριμένου προϊόντος δεν ορρωδεί προ ουδενός. Κι επειδή η διαφήμιση μετατράπηκε από υπηρέτη σε δυνάστη της τηλεόρασης, την οποία χρησιμοποιεί ως μέσο για το ξέπλυμα εγκεφάλων και την παραγωγή ζεστού χρήματος, ό,τι βγαίνει στο γυαλί υφίσταται –συνήθως- ανεπανόρθωτη βλάβη: συρρικνώνεται και ομογενοποιείται ώστε να ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που το διαφημιστικό μήνυμα έχει επιβάλει στην τηλεόραση. Το πιο πρόσφατο θύμα της διαφήμισης, είναι απ’ ότι φαίνεται, ούτε λίγο, ούτε πολύ, η ίδια η ποίηση. Σύμφωνα με άρθρο του «Guardian» όλο και περισσότερες εταιρίες αναζητούν στην «ποίηση» το νέο μέσο για την βέλτιστη διάθεση των προϊόντων τους. Αφορμώμενος από τη ρήση του ποιητή Ρόμπερτ Γκρέιβς πως «δεν υπάρχουν χρήματα στην ποίηση, αλλά ούτε ποίηση στο χρήμα», ο συντάκτης του άρθρου παρατηρεί ότι η ποίηση ήταν για αιώνες ταυτισμένη με τη ανέχεια, αλλά σήμερα, χάρη στη διαφήμιση, μπορεί να αποτελέσει πηγή κέρδους για τον σύγχρονο περιστασιακό τεχνίτη του λόγου. Πολύ χειρότερο, κι αφάνταστα πιο αποκαρδιωτικό και αξιολύπητο από το γεγονός ότι μέχρι και τα McDonald’s έβαλαν «ποίηση» (δηλαδή ηλίθια τραγουδάκια με ρίμα) στις διαφημίσεις τους, ποντάροντας στην «συναισθηματική της γοητεία», είναι η αντίληψη για την ύψιστη αυτή μορφή λόγου την οποία φαίνεται να ενστερνίζεται μέχρι και ο αρθρογράφος του αφυούς άρθρου. Η «ποίηση» ταυτίζεται με τη ομοιοκαταληξία στη χειρότερη εκδοχή της: τα παιδαριώδη ομοιοκατάληκτα τραγουδάκια. Ο δε «ποιητής» δεν είναι παρά ένας λεξιγνώστης, που απλώς έχει μπει στον κόπο να καταπιεί το λεξικό (στα αγγλογαλλικά υπάρχουν και λεξικά ομοιοκαταληξίας), ένας γοργογράφος λεξιπλόκος που ξεπετάει ένα ποιηματάκι στην καθισιά του. Η ποίηση, ένα περιστασιακό χόμπι για αργόσχολους, που ενδέχεται να αποφέρει εκτός από δόξα και χρήμα...
Δεν είναι η τηλεόραση αμοραλιστική είναι η διαφήμιση ένας δολοφονικός Μίδας.

4 σχόλια:

Riski είπε...

Αυτή η ιστορία δεν είναι καινούρια. Εγώ τουλάχιστον θυμάμαι διαφημιστικά ποιηματάκια, από την εποχή που ήμουν παιδί:

άζαξ και νερό
σπίτι καθαρό

η μαμά μου η καλή
καθαρίζει με ρολί

μόνο με μίσκο
τη βρίσκω

κόκα κόλα
πάει με όλα

και πολλές άλλες παρόμοιες ηλιθιότητες.

Τα επιτυχέστερα σλόγκαν στην ιστορία της διαφήμισης, ήταν πάντα ομοιοκατάληκτα στιχάκια και ο λόγος γι' αυτή την επιλογή ήταν πάντα η εύκολη αποστήθισή τους και κατά συνέπεια η αποτύπωση του προϊόντος στη μνήμη του καταναλωτή.

Η τέχνη πάντα εξυπηρετούσε τους σκοπούς της διαφήμισης. Σήμερα η διαφήμιση έχει γίνει ακόμα πιο επιθετική. Τα στιχάκια είναι το λιγότερο. Τα προϊόντα πλέον προωθούνται με πραγματικά έργα τέχνης, μεγαλειώδεις και πανάκριβες ταινίες που παγιδεύουν το μυαλό ακόμα πιο αποτελεσματικά.

το θείο τραγί είπε...

"Αφορμώμενος από τη ρήση του ποιητή Ρόμπερτ Γκρέιβς πως «δεν υπάρχουν χρήματα στην ποίηση, αλλά ούτε ποίηση στο χρήμα», ο συντάκτης του άρθρου παρατηρεί ότι η ποίηση ήταν για αιώνες ταυτισμένη με τη ανέχεια, αλλά σήμερα, χάρη στη διαφήμιση...".

Ενδεικτικό της κατάστασης αυτό σου το σχόλιο. Προσωπικά ενοχλούμαι που την ώρα των διαφημήσεων ανεβάζουν τον ήχο εκπομπής ώστε η πλύση του εγκεφάλου να γίνεται μεθοδικά και πιο αποτελεσματικά. Το ίδιο και στο ράδιο. Γι' αυτό τα τελευταία χρόνια τα έβγαλα όλα και ακούω Τρίτο πρόγραμμα. Απλό και απέριττο. Χωρίς διαφημίσεις. Τί να πω!

Κατερίνα Π.Μ. είπε...

Σε γενικές γραμμές συμφωνώ μαζί σου. Ιδιαίτερα όταν είναι πολύ προφανής η προσπάθεια καπηλείας της ποίησης (π.χ.στιχάκια Ελύτη σε τουριστικό οδηγό). Από την άλλη δεν μπορώ να μην αναγνωρίσω κάποια αξία σε διαφημιστικά σλόγκαν, ως γλωσσικά επιτεύγματα, που τελικά δημιουργούν τη δική τους ποίηση. Ακόμη και σε αυτόν το χώρο υπάρχουν άνθρωποι με μεράκι και αυτό βγαίνει στο αποτέλεσμα της εργασίας τους.("Το χάσαμε το κορμί πατριώτη...")

τουπίκλην λοξίας είπε...

«Γλωσσικά επιτέυγματα» είναι πολύ μεγάλη νομίζω κουβέντα. Ούτε για μεγαλους ποιητές δεν το λες εύκολα αυτό. Ούτε θα τολμούσα να πω ότι έχουν ποίηση τα διαφημιστικά ευρύματα. Εχουν ενίοτε ρυθμό, είναι έξυπνα και πετυχαίνουν τον στόχο τους. Καμία σχέση με την ουσία της ποίησης για να τολμάει κανείς να χρησιμοποιεί ποιητές όπως Γκρείβς αναφερόμενος στη διαφήμιση. Σε φιλώ Κατερίνα μου.