Παρασκευή, 15 Ιανουαρίου 2010

Η μανιοκατανάλωση (από το μανιοκατάθλιψη)


Για το 2009, ο συνήθης τελικός απολογισμός δεν αφορούσε μόνο τη χρονιά, αλλά και τη δεκαετία που παρήλθε. Το σημείο σύγκλισης πλείστων αρθρογράφων ξένων εφημερίδων είναι πως το γεγονός που σφράγισε αμετάκλητα, τόσο την ίδια, όσο και τον τρόπο που βλέπουμε τηλεόραση είναι ο θρίαμβος των ριάλιτι. Η δε εξάπλωση του νέου υβριδικού αυτού και πρωτεϊκού είδους (με την έννοια των αποτρόπαιων τεράτων των θρίλερ επιστημονικής φαντασίας) δεν άφησε αμόλυντο κανένα από τα παραδοσιακά τηλεοπτικά προγράμματα.
Το ριάλιτι είναι ότι είναι το κατεξοχήν είδος των άκρων. Κάθε νέο ριάλιτι μεταθέτει λίγο πιο πέρα το όριο του κοινωνικά αποδεκτού. Πιο πρόσφατο ακραίο επίτευγμα –ιδιαιτέρως επίκαιρο τις «γιορτινές» μέρες της καταναλωτικής έξαρσης- είναι το ριάλιτι του καλωδιακού ομίλου «A&E», «Ηοarders» («Συσσωρευτές»).
Κατ΄αρχάς, σε αντίθεση με την έως τώρα πρακτική, το «Ηοarders» ανακοινώνει σε κάθε επεισόδιο πως η ιδεοληπτική συσσώρευση συνιστά ψυχική διαταραχή. Ομολογεί πως οι συμμετέχοντες είναι ψυχικά διαταραγμένα άτομα. Η εκπομπή που σημείωσε ρεκόρ τηλεθέασης σε καλωδιακό δίκτυο (3.2 εκ. τηλεθεατές) παρουσιάζει περιπτώσεις ανθρώπων που κατέστρεψαν τη ζωή τους εξαιτίας της αδυναμίας τους να ελέγξουν την μανία της συσσώρευσης αγαθών.
Δεν πρόκειται απλώς για οξυμένη μορφή καταναλωτισμού, αλλά και για αδυναμία να αποχωριστούν το παραμικρό αντικείμενο. Μια 48χρονη καλοντυμένη μητέρα κλαίει στο αδιαχώρητο από τις στοίβες ρούχων και πραγμάτων δωμάτιο της κόρης της για την απώλεια της κηδεμονίας του παιδιού της καθώς η υπερπληθώρα των αγαθών έχουν καταστήσει το τεράστιο σπίτι της πρακτικά ακατοίκητο. Ο δε παραγωγός της εκπομπής διατείνεται ότι «η γραμμή που διαχωρίζει αυτές τις νοσηρές περιπτώσεις από τον υπόλοιπο πληθυσμό είναι εξαιρετικά λεπτή».
Πίσω όμως από τον (ομολογουμένως αποτελεσματικό) καταγγελτικά παιδευτικό χαρακτήρα του εγχειρήματος κρύβεται η δημοφιλής συνταγή αύξησης τηλεθέασης των ριάλιτι: το αίσθημα αυτάρκειας, ανωτερότητας και ικανοποίησης που προσφέρει στον τηλεθεατή ο δημόσιος εξευτελισμός εμφανώς μειονεκτικών ατόμων.

Δεν υπάρχουν σχόλια: