Τρίτη, 30 Ιουνίου 2009

Η κρίση του τύπου κρίση του τύπου.

Χρειάστηκε να κλείσει ο "Ελεύθερος Τύπος" για να θορυβηθούμε. Για να αρχίσουν εκ νέου οι φωνασκίες και τα βαρύγδουπα λόγια που ωστόσο πέφτοντας δεν κάνουν κανέναν θορυβο. Όπως ακριβώς και οι απολύσεις ή οι "εθελούσιες" (άλλος ειρωνικός ευφημισμός) έξοδοι, "αποχωρήσεις", "αναχωρήσεις" κλπ, οι οποίες στην εποχή μας δεν γίνονται αντιληπτές ούτε από τη διπλανή καρέκλα. Λες κι οι πάντες πάνε κι έρχονται ακροποδητί.
Από εντελώς συμβολική ή σημειολογική άποψη το λουκέτο στην εν λόγω εφημερίδα είχε καθυστερήσει πόλλές, πολλές δεκαετίες. Ισως έπρεπε να έχει αναγγείλει το φαλιμέντο την πρώτη μέρα κυκλοφορίας της. Γιατί ο τίτλος της και μόνο ήταν ένα περιφερόμενο αστείο. Ποιος Τύπος είναι "ελεύθερος" στην Ελλάδα; Ποιος Τύπος με κάθε σημασία της λέξης. Ισως βρει κανείς, μετά από πολύ ψάξιμο κανά-δυο δαχτυλοδειχτούμενα τυπάκια στις σκοτεινές όμως παρυφές της εκσυγχρονισμένης κοινωνίας μας. Και πάλι όμως δύσκολα. Η Ελευθερία είναι ένα ανεπίλυτο ζήτημα σε τούτη τη χώρα από την απελευθέρωση του '21.
Εδω δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να συμφωνήσουμε αν και από τι απελευθερωθήκαμε, καθότι όσο περνάνε τα χρόνια αναζητούμε όλο και συχνότερα κάποιον ικανό δυνάστη να αναλάβει, έναντι λογικού «αντιτίμου» την εππίλυση των κρισίμων ζητημάτων που χρονίζουν. Αφού από την Επανάσταση και δώθε δεν πάψαμε ούτε μέρα να λειτουργούμε ως Ραγιάδες παραδίδοντας πάσα εξουσία, γη και ύδωρ στους ίδιους ανταλλάξιμους και ομοίως ανίκανους πολιτικούς που καταδυναστεύουν τη ζωή μας και καταστρέφουν τη χώρα.
Οι μεγάλες φούσκες σκάνε αθόρυβα γιατί είναι από σαπούνι. Αυτό που δεν χρησιμοποιούμε για να πλυθούμε (απαντώντας εμμέσως στο άλλο τεράστιο ερώτημα αν ανήκουμε άραγε στην Ανατολή ή στη Δύση). Αρκεί να μπει κανείς στο πρώτο τυχόν μέσο μαζικής μεταφοράς για να καταλάβει ευθείς αμέσως πόθεν κρατάει η σκούφια της μάζας.
Από την άλλη βέβαια όσο πιο αθόρυβα εξελίσσονται τα γεγονότα - λες και διαδραματίζονται στο κενό - τόσο μεγαλύτερος ο θόρυβος στις τηλεόράσεις. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι τα γεγονότα σημειώνονται στο κενό. Μην έχοντας πια καμίια ρίζα που να μας συγκρατεί πουθενά, μήτε να μας συγκροτεί σε τίποτα, αιωρούμστε χαμένοι ο καθένας στο δικό του ατομικό εσωτερικό κενό. Το μόνο που μας συνέχει είναι η διογκωμένη και πολύχρωμη (γεμάτη κινηματογραφικές, τηλεοπτικές και ψηφιακές εικόνες) φαντασία μας. Αυτή που τρέφεται αποκλειστικά και μόνο από την αδηφάγα επιθυμία μας και κλωθογυρνά γύρω από ένα διαρκώς ανανεούμενο, μα πάντα ίδιο προσφερόμενο απροσμέτρητο πλήθος υλικών αγαθών. (Στα οποία πρέπει απαρέγκλιτα να συμπεριλάβει κανείς και τον άνθρωπο στην τηλεοπτική, διαφημιστική, σέξι και όμορφη εκδοχή του).
Η τηλεόραση λοιπόν θορυβεί διαρκώς στη διαπασών για τα ζητήματα που διαδέχονται αστραπιαία το ένα το άλλο μέσα στην απόλυτη σιγή. Στο κενό του μαύρου διαστήματος. Κι ο θόρυβος αυτός έχει τόσο πονέσει και καταπονήσει τα αυτιά μας που δεν πιάνουν πια τίποτα. Εναν ζαλιστικό βόμβο μονάχα που προξενεί φοβερές ημικρανίες. Οπως όταν βάλει κανείς άθελά του τη μουσική στη διαπασών ενώ έχει τ' ακουστικά στ' αυτιά.
Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για την "Κρίση". Για οιαδήποτε πολιτική, οικονομική, δημοσιογραφική, αναγνωστική (ας γελάσω!) και λοιπά ευφάνταστα είδη κρίσης. Πολλοί δε την θεωρούν ανέκδοτο ή το πιο πρόσφατο είδος κουτόχορτου που μοιάζει η παγκόσμια εξουσία και μυρικάζουν οι αδαείς. Οσο δεν πλήττεται ο ίδιος ο Ελληνας δεν αναγνωρίζει κρίση. Θα μου πείτε υπάρχουν άνθρωποι που αντιδρούν, φωνάζουν, διαδηλώνουν, υπογράφουν διακηρύξεις, προκηρύξεις κλπ. Είναι τα κατάλοιπα μιας έξης που αδυνατούν να κόψουν όπως οι μανιώδεις καπνιστές το τσιγάρο. Το πεζοδρόμιο και η προκήρυξη αποτελούν αναντικατάστατους τρόπους ανέξοδης, άσφαιρης ψυχολογικής εκτόνωσης. Ασε που προσφέρει και το παράσημο του "προοδευτικού" το οποίο τους κάνει να νοιώθουν ότι τους περνούν όλους ένα τουλάχιστον κεφάλι. Γι' αυτούς τους ανθρώπους η ζωή είναι μια ακολουθία συμβάντων τα οποία αντιμετωπίζονται μόνο με πορείες, άηχες φωνές και άπειρα κείμενα καταδίκης που βρίθουν ευχολόγια. Όπως λέμε παγωτό κρέμα με σοκολάτα. Η τακτή αυτή ψυχολογική εκτόνωση και εσωτερική ανανέωση είναι αυτή που μας βοηθάει να αποδεχθούμε τον απαξιωτικά εγωτικό και εξευτελιστικά καταναλωτικό μας βίο. Το γεγονός ότι όλοι μας, όσο προοδευτικοί ή αντιδραστικοί προσπαθούμε να δείξουμε, είμαστε πελάτες εθισμένοι σε κάποια "αναντικατάστατα" αγαθά.
Οι φωνές και οι γκρίνια είναι το αναγκαίο κακό της τηλεόρασης. Της κάθε οθόνης. Είναι όμως η μόνη που μας κρατάει ουσιαστική συντροφιά στην έρημη ζωή μας.