Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2009

Η χαρά της δυσκολίας




Όσο περνάει ο καιρός κατασταλάζει ο κονιορτός, σβήνει ο αχός των γεγονότων του Δεκεμβρίου, καθαρίζει σιγά σιγά το τοπίο κι ανασυντίθεται η πραγματική εικόνα των πραγμάτων στο φώς της μέρας. Επανεξετάζοντας με περισσότερη ψυχραιμία και σύνεση τα γεγονότα αισθάνεται κανείς άφατη θλίψη κι οδύνη για το ψέμα. Το ψέμα, την υποκρισία και κυρίως την ιταμότητα των κομματανθρώπων και των τα ίδια συμφέροντα αενάως κι αδιαλείπτως εξυπηρετούντες στο όνομα της αμερόληπτης κι ελεύθερης ενημέρωσης, δημοσιογράφων, που εκμεταλλεύθηκαν με τον πιο απεχθή και ποταπό τρόπο τα παιδιά. Έχοντας εμφυσήσει εδώ και δύο δεκαετίες στη νεολαία του τόπου την νοοτροπία «όσο ευκολότερα κι άκοπα, τόσο καλύτερα» το εκπαιδευτικό μας σύστημα αποποιήθηκε τον παιδευτικό του ρόλο και μετατράπηκε σε στρατόπεδο εκπαίδευσης αδηφάγων εγωτικών όντων (καταναλωτών). Έτσι οδήγησε τη συντριπτική πλειοψηφία των νέων στην αγκαλιά των κομματικών νεολαιών. Το σχολείο παράγει σταθερά στρατιές γενίτσαρων (ανθρώπων που μεταμορφώθηκαν μεθοδικά κι άθελα τους σε προδότες του ίδιου του εαυτού και του μέλλοντός τους) που ακόμα κι αν δεν στρατεύονται κυριολεκτικά κάτω από το ξεφτισμένο και χιλιομπαλωμένο μπαϊράκι κάποιου κόμματος, αποκτούν εξάπαντος τη εκμαυλισμένη νοοτροπία του τεμπέλη και του άρπαγα.
Οι μαθητές δεν πάνε στο σχολείο για να αποκτήσουν γνώσεις, κρίση, νοητική και συναισθηματική ευφυΐα. Δεν πάνε σχολείο για να λάβουν τα εφόδια εκείνα που θα τους επιτρέψουν να προχωρήσουν στο βίο τους ως ανεξάρτητοι και αυτόβουλοι πολίτες που διαφεντεύουν τη ζωή τους• αλλά για να αποκτήσουν από την πρώτη μέρα της πρώτης τάξης του δημοτικού δικαιώματα, και να διδαχθούν τρόπους πάλης και διεκδίκησης από το κράτος, την κοινωνία, τον όποιον άλλο, τον οποίο τοποθετούν ως αντίπαλο ή ακόμα και εχθρό απέναντί τους. Βαυκαλίζοντάς τους ότι με τον τρόπο αυτό αποκτούν την αυτονομία τους, ότι μαθαίνουν να επιλέγουν και να αποφασίζουν μόνοι τους για λογαριασμό τους, τα κόμματα, τρώνε σαν άλλοι Κρόνοι τα παιδιά μας, χαλιναγωγώντας τα, χρησιμοποιώντας τα κατά το δοκούν προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα εφήμερα, κοντόφθαλμα και ακόρεστα ψηφοθηρικά τους συμφέροντά. Έχοντας ανά πάσα στιγμή στη διάθεσή τους πλήθη μαθητών και φοιτητών, τα οποία κατεβάζουν ως πρόβατα επί σφαγή στους δρόμους, για να ακολουθήσουν με νυσταγμένο βήμα, υποταγμένοι πλήρως στη συνδικαλιστική ολοκληρωτική νοοτροπία, μια ντουντούκα και να μηρυκάσουν ξένα συνθήματα, τα κόμματα έχουν καταφέρει να έχουν ανά πάση στιγμή στο χέρι ολόκληρη την κοινωνία. Τα εκμεταλλεύονται, και στη συνέχεια τα εγκαταλείπουν στη μοίρα τους. Φταίει η κοινωνία, το κράτος, οι καιροί, τους λένε. Όσοι βρουν κάποια δουλειά θα ξαναχρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της νέας τους αγέλης, ως μέσο πίεσης για τη διεκδίκηση συντεχνιακών συμφερόντων. Θα ξαναβρεθούν στο δρόμο να ακολουθούν επαναλαμβάνοντας πειθήνια τα χιλιομασημένα άναρθρα φωνήεντα της ντουντούκας.
Το μεγαλύτερο όμως έγκλημα είναι η καλλιέργεια στα παιδιά της αντίληψης της παιδείας ως μιας άγονης διαδικασίας παράδοσης διπλωμάτων-κουπονιών, τα οποία έρχεται κάποια στιγμή η ώρα που το παραδίδεις με αντάλλαγμα μια θέση στο δημόσιο.
Όπως έλεγε ο αείμνηστος μεγάλος ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης, άνθρωπος με βαθύ και ειλικρινή πόνο και μέριμνα για τον τόπο αυτό και τους κατοίκους του, «όλα αυτά τα δωρεάν σπίτια, η ευμάρεια του φοιτητικού βίου, οι οίκοι της κουλτούρας, οι ιατρικές περιθάλψεις, πρέπει να είσαι πολύ κουτός για να μην καταλάβεις πως είναι πληρωμένα με τον εξανδραποδισμό σου. Οι ταραχές στις σχολές, δεν έχουν την ίδια δύναμη που θα είχε η συνειδητοποίηση του τι είναι κράτος και σχολές και μια συστηματική αποχή από τις σχολές… (…) Εφ’ όσον ο φοιτητής δέχεται το δίπλωμα του κράτους και αργότερα τον διορισμό, αρνείται την επανάσταση. (…) Η ελευθερία πηγαίνει περίπατο με την ελπίδα τοου διορισμού και του διπλώματος. (…) Είναι ωραίο να βλέπουμε τη νεολαία να επαναστατεί, αλλά να μην ξεχνάμε ότι ο επαναστάτης πρέπει να διασώζει κάθε τι το παλιό που κινδυνεύει και ν’ ανοίγει δρόμο σε ό,τι καινούργιο θάρθει. Δεν πιστεύω στην επανάσταση που μόνο καταστρέφει». Συνεπώς, η πραγματική επανάσταση είναι η επανάσταση ενάντια στο προσωπικό βόλεμα και την καλοπέραση. Η πραγματική επανάσταση είναι σπουδή στην αυτάρκεια εκείνη που ανοίγει τις πόρτες της αληθινής δημιουργίας που ανθίζει σαν το χωράφι με τον ιδρώτα του προσώπου σου.
Δυστυχώς όμως αν υπάρχει ένα αίτημα που ξεσηκώνει τα νεανικά πλήθη, τουλάχιστον από τον Μάη του ’68 και δώθε είναι εκείνο της διασφάλισης της ατομικής εξασφάλισης. Της διασφάλισης του υψηλού βιοτικού επιπέδου (βλέπε της μεγάλης αγοραστικής δύναμης) δηλαδή της απρόσκοπτης ικανοποίησης της ατομικής επιθυμίας και της βολής. Με τα λόγια πάλι του Τσαρούχη: «Ο Μάιος του 68 άλλαξε τη Γαλλία… Δεν ήταν μια επανάσταση, όπως ήλπιζαν οι Γάλλοι, μα άνοιξε όλων μας τα μάτια. Ένα πράγμα συνεκράτησα : Μόλις ο Ντε Γκωλ έκοψε τη βενζίνα καθώς επίσης τις διακοπές και το τσιγάρο, η επανάσταση εξέπνευσε. Κατάλαβα λοιπόν ότι ο κίνδυνος είναι στο τσιγάρο, στις συνήθειες, στην πολυτέλεια των διακοπών και ακόμα περισσότερο στο να εγγράφεσαι φοιτητής. Ένας φοιτητής προορίζεται να γίνει υπάλληλος του κράτους επί μισθώ ή να συμβουλεύει κι όχι να το αντιστρατεύεται». Οι οιμωγές και τα κροκοδείλια δάκρυα καναλιών και πολιτικών για το δίκιο και την «επανάσταση» των παιδιών, κρύβει, όπως οξυδερκέστατα διέκρινε από νωρίς ο Τσαρούχης, την πρόθεση εξανδραποδισμού τους.
Το να γαλουχείς τη νεολαία μιας ολόκληρης χώρας με τη νοοτροπία της ευκολίας και της ελάχιστης προσπάθειας δεν αποτελεί απλώς δείγμα βωσκηματώδους αβδηριτισμού, αλλά εγκληματική ενέργεια που απειλεί την ίδια την ύπαρξη της χώρας. Παράγεις συνειδητά ανθρώπους καταδικασμένους στη μετριότητα της ευκολίας. Ανθρώπους καταδικασμένους στη στασιμότητα που εξασφαλίζει στο βίο η αποφυγή της κοπιαστικότερης λύσης. Ανάπηρους ανθρώπους, οι οποίοι δεν έχουν μάθει να προσπαθούν για το δυσκολότερο, το αρτιότερο, το τελειότερο· που δεν είναι σε θέση να βελτιώσουν το παραμικρό. Να προχωρήσουν πέρα από ένα πολύ περιορισμένο όριο. Ανθρώπους, όπως υπογραμμίζει ο Τζορτζ Στάινερ, στερημένους τη απαράμιλλη χαρά της επιτυχημένης αντιμετώπισης του δύσκολου, του σπάνιου, του μοναδικού. Ξεπερνώντας το δεδομένο εμπόδιο ξεπερνάει συγχρόνως κανείς και τον εαυτό του. Γίνεται ικανότερος και ευφυέστερος. «Σήμερα που η θεραπεία είναι θεραπεία ευκολίας, νομίζω πως είναι πολύ πιο δύσκολο να μεγαλώσει κανείς με χαρά – θέλω να υπογραμμίσω τα λέξη χαρά». Αν κάτι ήταν εμφανές, αν κάτι έλαμπε δια της απουσίας του στα πρόσωπα των παιδιών που βγήκαν στους δρόμους με διάθεση δήωσης και διαγουμίσματος ήταν η χαρά. Η χαρά της δημιουργίας, της επιτυχίας, της γνώσης και του αισθήματος αυτοεκτίμησης που τις συνοδεύει.

3 σχόλια:

το θείο τραγί είπε...

Πολύ σημαντική καταχώρηση. Τα λες στρόγγυλα και συμφωνώ μαζί σου. Συμφωνώ με τα μπούνια, γιατί έτσι τα βλέπω κι εγώ. Βέβαια ο Αρανίτσης (αυτός νομίζω ήτανε) είδε αυτήν την χαρά στα πρόσωπα των παιδιών που βγήκαν στους δρόμους (και το έγραψε). Και την χαρακτήρισε αναστάσιμη. Δεν με έπεισε. Αλλά την είδε.

ποετάστρος είπε...

Σ' ευχαριστώ πολύ. Ηταν από τις ελάχιστες φορές που τα σχόλια του Αρανίτση δεν με έπεισαν και μένα. Κι είμαι μεγάλος θαυμαστής των έργων του. Μαζεύω ό,τι δικό του βρω. Αυτή την εποχή διαβάζω το «Λεπτομέρειες για το τέλος του κόσμου». Η καλύτερη μυθιστορηματική ανατομία της ελλαδικής κοινωνίας στη δεκαετία του '80 και του '90.

το θείο τραγί είπε...

'Οχι, δεν είμαι θαυμαστής του μεγάλος. Απλά έπεσα πάνω στο σχόλιό του. - Από τα βιβλία που διαβάζω τώρα παραθέματα αφήνω στο άωρον. Σού εύχομαι καλή συνέχεια. Με την γραφή. 'Eχεις αφήσει κάποια σημάδια στην ιστοσελίδα σου που παραπέμπουν σε ένα πρόσωπο. 'Οπως κι εγώ. Χαιρετώ. Ο ίδιος.